Dioda elektroluminescencyjna stała się przedmiotem codziennego użytku znajdujemy ją w wielu naszych ulubionych urządzeniach, od sprzętów RTV i AGD po lampy. Nowatorskie diody jak każdy wynalazek ma starszy rodowód niż może nam się to wydawać, dlatego poświęćmy chwilę aby przyjrzeć się temu powszechnemu ale jakże niezwykłemu odkryciu.

Nazwa LED wywodzi się od angielskiego skrótu light-emitting diode. Owa dioda jest półprzewodnikiem optoelektronicznym emitującym światło widzialne z zakresu podczerwienie i ultrafioletu. Działa na zasadzie rekombinacji promienistej, która polega na połączeniu się pary cząstek lub jonów o przeciwnych ładunkach elektrycznych. Podczas przechodzenia ładunków energia ulega zmianie na kwant promieniowania elektromagnetycznego, co jest zauważalne dla ludzkiego oka pod postacią światła.

Jak już wcześniej wspomniałem początki tej technologii można dostrzec w dosyć odległej przeszłości. Ponad sto lat temu w 1907 roku Henry Joseph Round w swoich badaniach odkrył nieorganiczne materiały posiadające zdolność emitowania światła kiedy przepuści się przez nie prąd elektryczny. Następny duży skok w tej dziedzinie nastąpił w 1935 roku kiedy Georges Destrianu odkrył, że siarczek cynku potrafi emitować światło. Świat obwołał go odkrywcą zjawiska elektroluminescencyji. W 1951 roku nastąpił kolejny ważny przełom jednak nie dotyczył on bezpośrednio światła, a mianowicie wynalezienie tranzystora. Pierwsza wyprodukowana dioda LED rozbłysła czerwonym światłem w 1962 roku. Autorem tego wynalazku był Nick Holonyak. Stopniowo na przestrzeni lat zaczęto ulepszać materiały półprzewodzące co umożliwiło uzyskanie nowych kolorów takich jak: żółty, zielony i pomarańczowy. W ostatniej dekadzie XX wieku Shuji Nakamura dokonał przełomu tworząc pierwszą niebieską diodę LED i usprawnił poprzednio wynalezioną zieloną. Dwa lata po tym odkryciu w 1995 roku świat ujrzał blask białego światła nowej diody LED. Producenci szybko dostrzegli ogromny potencjał tego wynalazku i w zaledwie dwa lata od swojej premiery rozpoczęto masowa sprzedaż nowego urządzenia. W kolejnych latach przemysł elektryczny inwestował spore sumy aby zwiększyć wydajność sprzedawanych produktów i wprowadzać je do coraz to nowszych urządzeń. Obecnie żarówki LED stają się powoli sporą konkurencją nawet dla elektrooszczędnych żarówek. Ostatni przełom naukowy związany z tą dziedziną nastąpił pod koniec roku 2014 kiedy to trójka naukowców Isamu Akasaki, Hiroshi Amano i Shuji Nakamura wspólnie otrzymali nagrodę Nobla z fizyki za wynalezienie diody emitującej niebieskie światło. „Tegoroczni laureaci zostali nagrodzeni za wynalezienie efektywnego energetycznie i przyjaznego środowisku źródła światła” – napisał Komitet Noblowski w uzasadnieniu przyznania Nagrody. Wynalazek może znaleźć zastosowanie w wielu regionach świata gdzie nie ma łatwego dostępu do sieci energetycznych. Diody nie potrzebują dużej ilości energii do sprawnego funkcjonowania dlatego można zasilać je przy pomocy baterii słonecznych. Umożliwi to np. małym społecznością w Afryce na poprawę ich standardu życia codziennego.

W ten oto sposób mała lampka, która kilka dekad wcześniej informowała każdego przeciętnego użytkownika urządzeń elektrycznym o pojawieniu się napięcia z czasem przyniosła oświecenie dla wielu osób na całym świecie.

Artykuł powstał przy współpracy z firmą LunaOptica oferującą lampy podłogowe.